GELENEK VE GÖRENEKLERİMİZ

 

KIZ İSTEME

 

Kız isteme geleneği, ülkemizin her yerinde olduğu gibi kasabamızda da hala eski özelliğinde olmasa da devam etmektedir.

Kız isteme eskiden büyük çoğunlukla görücü usulü ile yapılırken, şimdi buna tek tük rastlanmaktadır.

Evlenme çağına gelip de annesi-babası sakin duran gençler;evlenmek istediğini bulgur pilavına kaşık dikerek veya babasının ayakkabısına çivi çakarak vb. davranışlarla belirtir.

 

KIZ İSTEMEYE KARAR VERME

 

Evlenme çağındaki genç erkekler, genellikle düğünde, çeşme başında veya yolda görerek beğendikleri kızları anne babasından kendisi için istemesini söyler.

Anne-baba,gördüğü beğendiği kızı ve ailesini yakından tanımıyor ise çeşitli bahanelerle(kızın ailesinin ineği varsa süt,yoğurt vs. almak için,tavuğu varsa yumurta almak vs….sonuçta mutlaka bir bahane bularak)evlerine gider ve anneyi,kızı,evin tertip düzenini,çeşitli isteklerde bulunarak kızın becerisinin inceler,gözlemler.Beğenmezse:
-Oğlum bu kız bize yaramaz der ve kızı istemeye gitmezler. Eğer beğenirse kız istemeye gitmeye karar verirler.

Aile reisi, -ki bazı ailelerde dede de olabilir.-çok otoriterse “bize şu kız,gelin olarak minasiptir bunu oğlumuz………’ya isteyelim” der.

Öyle durumlar olmuştur ki evlenecek olan kız ve erkek düğünleri bitinceye kadar birbirlerinin görmemişlerdir.

Ya da nikah olarak imam nikahı olduğu için ailenin eli yüzü düzgün delikanlısı işte evlenecek oğlumuz diye gösterilip, saf veya zihinsel özürlü diğer erkek çocuğun evlendirildiği durumlarda olmuştur. Aynı durum kızlar içinde olmuştur.

Kız yukarıda saydığımız yöntemlerden herhangi biri aracılığıyla istenilmeye karar verildikten sonra, ailesinden müsaade istenir.(Müsaade istemden gidenlerde anormal karşılanmaz) ve isteme ziyaretine gidilir.

Kız isteme ziyaretinde normal ziyaretmiş gibi oturulur, sohbet edilir.Sohbetin herhangi bir bölümünde erkek tarafından baba olabilir,dede olabilir.Damat adayının babası sohbet ehli olmayan biri ise aileden amca-dayı da olabilir.Eğer baba vefat etmiş veya ayrı ise damat adayının annesi sohbet ehli,sosyal yönleri kuvvetli ise tek başına kendisi de gidebilir.

-Kız tarafı ayakkabıları merdivenden indiklerinde hemen giyebilecekleri şekilde çevirirse,
-Güler yüz gösteriyorsa,
-Bol izzeti ikramda bulunuyorsa

Hane halkının gönlü var, kızı kısa sürede verecekler diye yorumlanır.Aile halkının gönlü yoksa izzet-i ikram (çay,kahve, veya su istenildiğinde su verilmeyerek) eksik yapılarak bu olayda kızı vermek istemediklerini belirtirler.

Sohbetin kesildiği bir yerde oğlan evinin sözcüsü,söz alarak;Allah’ın emr-i Peygamberimizin kavli ile oğlumuz…….’ya kızınız………….’yı (münasip gördük) siz ne diyorsunuz der.Konu üzerinde konuşulur.Kızın annesi,babası bu olayı düşünmek için müsaade ister.Dmat adayını veya onu tanıyanlardan güvendiği kişilere sorar soruşturur.Kendi yakın akrabalarına(dede,amca,teyze,hala,dayı) danışır.

Kız verilmeyecekse bir daha ki ziyaretlerinde
-Biz kızımız satmayacağız. Nasibiniz başka yerde arayın denir ve konu kapanır.
Ya da :
Erkek tarafının ziyaretine fırsat vermeden bir yakını ile kızı veremeyeceklerinin haberini gönderirler.

Eğer vermeye karar verilirse:
Erkek tarafının bir dahaki ziyaretinde damat adayının sözcüsü teklifi yinelediğinde kızın sözcüsü;
-Allah mesut etsin.
-Allah kolay getirsin
-Siz sağ ben selamet verdim gitti. Allah bir yastıkta kocatsın diyerek verdiğini belirtir.
-Sonra da kıza alınacak ziynet eşyası (altın,bilezik vb….)konuşulur.

Eskiden (koltuk, kanepe, oturma gurubu, yatak odası, buzdolabı, çamaşır makinesi vb.)olmadığından böyle şeylerin doğal olarak pazarlığı olmazdı. Ancak:
-Tüpü kim alacak?
-Yorgan kaç tane olacak vs. gibi şeylerin pazarlığı yapılırmış. Bunlar da anlaşılmadığında kız verilmezmiş veya oğlan tarafı vazgeçermiş.

 

ÇEREZ ALMA (SÖZ KESME)

 

Damadın ailesi yakın akrabalar ve çok yakın komşularla birlikte kız evine söz kesmeye ve çerez almaya giderler.

Bu ziyaret sırasında erkek tarafının en yaşlısı veya toplumun kabul ettiği  ileri geleni (B Başkanı, Köy muhtarı, imam vs.) kız isteme sözlerini tekrar eder. Kızın babası da kızı verdiğini tekrar söyler. Daha sonra imam dua eder.

Sonra da geline alınan ziynet eşyası ortaya dökülür. Sayılarak ve özellikleri  söylenerek (2 burmalı 5 bilezik veya 3 burmalı 2 bilezik ) oradaki herkese gösterilir.

Eğer alınanlar konuşularak anlaşılandan daha az ise damadın babası ‘’ şu kadarı eksik, onları da düğünden önce alacağım’’ diye herkesin huzurunda söyler. Bir süre daha oturulup sohbet edildikten sonra erkek tarafı gideceği zaman kız tarafınca elde bulunan yiyeceklerden ( kuru üzüm, badem, leblebi, fıstık, şeker vb. ) 1,5-2 kg. kadar karıştırılarak erkek tarafına verilir.

Çerez daha sonra erkek tarafınca bütün kasabaya ( köye ) dağılmaya yetecek kadar çoğaltılarak dağıtılır.